Eşek Neden Hem Akıllı, Hem Eşek Oluyor…!!!

Eşek, Türk kültüründe ve dilinde sıkça kullanılan bir metafor. Mevlânâ’ya göre, eşek, nefsin sembolüdür ve insanın hayvânî, şehevî ve bedensel dürtülerini temsil eder. Eşek, aynı zamanda, mânevî ilimlerden yoksun, hakîkati göremeyen ve sûrete takılıp kalan kimseleri de simgeler ¹.
Eşeğin bu metaforik anlamları, onun fiziksel özelliklerinden ve davranışlarından kaynaklanır. Eşek, yük taşıyan, sabırlı ve dayanıklı bir hayvandır, ancak aynı zamanda inatçı ve aptal olarak da görülür. Bu özellikler, insanın nefsânî ve bedensel yönlerini temsil eder.
“Eşeği sağlam kazığa bağla” veya “Eşeğe altın semer vursan yine eşektir” gibi atasözleri, eşeğin bu metaforik anlamlarını pekiştirir. Eşek, aynı zamanda, alt sınıfın ve ezilenlerin sembolü olarak da kullanılır ² ³.
Kısacası, eşek, insanın nefsânî ve bedensel yönlerini, mânevî ilimlerden yoksunluğu ve alt sınıfı temsil eden bir metafordur.

Eşşek neden akıllı.!?
▪️Eşek bir defa gittiği yolu
asla unutmaz, bu yüzden değerli
ve makbul kurban sayılan
“develere kılavuzluk” yaparlar…
▪️Eşek,
bir mühendis gibi yokuşları
matematiksel bir eğimle
katederek, kısa mesafeleri de
virajlar alarak çıkar.
▪️Eşek,
bir kere düştüğü çukura
ikinci kez düşmediği gibi,
bir kere bastığı bataklığa
bir daha basmaz…
▪️Eşek,
sıpasını doğururken kimseden
yardım almaz, bakımını ve
eğitimini kendisi verir…
▪️Eşek,
kendine iyilik yapanı da,
kötülük yapanı da asla unutmaz…
▪️Eşeğin gözleri harikadır, yakından
bakınca içinde kaybolursunuz…
▪️Bu yüzden bazı insanımsı
yaratıklara eşek demek,
eşeklere yapılmış hakaret olur.
▪️1950’li yıllarda Amerikalı
mühendisler gelmiş Türkiye’ye.
Küçük Amerika olacağız diye
ilk heveslendiğimiz günler.
Bir kısım imar çalışmalarına
rehberlik ediyorlarmış.
O zamanlarda bizde yol güzergahını belirleyecek alet yok, eleman yok..
▪️Nafia mühendisleri eşeği
yokuşa sürüyorlar, arkasından
elemanlar şeritmetre çekiyor
ve eşeğin ayak izlerine kazık
çakıp istikamet belirliyorlarmış.
Bunu gören Amerikalı mühendis,
pratiği kavrayamamış ve sormuş:
+Ne yapıyorlar böyle?
▪️Rampada yolun güzergahını belirliyorlar.
+Nasıl yani, anlayamadım?
▪️Eşek % 7 eğimin üstüne çıkmaz,
biz de eşeğin izinde kazık çakıp rampada yol güzergahı belirliyoruz. demişler.
+Amerikalı katılarak gülmeye başlamış.
+Yatışınca da sormuş:
+Peki, eşek bulamayınca ne yapıyorsunuz?
▪️Yetkili cevap vermiş:
▪️Amerika’dan mühendis getirtiyoruz…!!!
Eşeğin bu kadar çok olumlu özelliği olduğunu bilmiyordum
Gerçekten de eşek, sabırlı, dayanıklı ve zeki bir hayvan. Bir defa gittiği yolu unutmaması, yokuşları matematiksel bir eğimle kat etmesi ve sıpasını doğururken kimseden yardım almaması gerçekten etkileyici.
Aynı zamanda, eşeğin bir mühendis gibi yol güzergahı belirlemesi de çok ilginç. % 7 eğimin üstüne çıkmaması ve izinde kazık çakıp rampada yol güzergahı belirlenmesi, eşeğin pratik zekasının bir göstergesi.

EŞEK OĞLU EŞEK”

(Iraklı şair Ahmed Matar tarafından yazılmıştır!)
Bir zamanlar, Arap ahırlarından birinde bir grup eşek yaşardı. Bir gün, bir eşek yemek yemeyi reddetti ve vücudu zayıfladı, kulakları sarktı ve neredeyse yere düşecek kadar güçsüzleşti.
Baba eşek, oğlunun durumunun her geçen gün kötüleştiğini fark etti ve nedenini anlamak istedi.
Oğluna yalnızca onunla konuşmak için geldi ve kötüleşen fiziksel ve ruhsal durumunu anlamaya çalıştı.
Ona sordu: “Neyin var oğlum? Sana en iyi arpayı getirdim ama hala yemeyi reddediyorsun. Bana neyin var onu söyle? Neden kendine bunu yapıyorsun? Seni rahatsız eden biri mi var?”
Oğlu başını kaldırdı ve babasına şöyle dedi: “Evet baba, insanlar…”
Baba eşek şaşırdı ve oğluna sordu: “İnsanların neyi var oğlum?”
Oğlu cevap verdi:
“Biz eşeklerle alay ediyorlar. Her biri kötü bir şey yaptığında ona ‘eşek’ diyorlar. Biz gerçekten böyle miyiz? Aptallarını eşek olarak tanımlıyorlar ama biz böyle değiliz baba. Biz yorulmadan çalışırız, anlarız ve duygularımız var.”
Baba eşek, oğlunun bu kötü durumunda nasıl cevap vereceğini bilemedi, ama kulaklarını sağa sola hareket ettirerek oğlunu ikna etmeye çalıştı.
“Oğlum, insanlar Allah tarafından yaratılmış ve diğer yaratıklardan üstün kılınmışlardır, ama kendilerine çok zarar verdiler ve bize, eşeklere de zarar vermeye başladılar!

Örneğin, hayatında hiç kardeşinin parasını çalan bir eşek gördün mü? Diğer eşeklere sadece zayıf oldukları veya söylediklerini beğenmedikleri için işkence eden bir eşek gördün mü? Renk, cinsiyet ve dil ayrımcılığı yapan bir eşek gördün mü? Neden toplandıklarını bilmeyen eşeklerin zirvesini duydun mu? Amerikalı eşeklerin, arpa elde etmek için Arap eşekleri öldürmeyi planladığını duydun mu? Yabancı bir ülkeye ajanlık yapan ve kendi ülkesindeki eşeklere karşı komplo kuran bir eşek gördün mü? Ailesini mezhepsel temelde ayıran bir eşek gördün mü? Tabi ki, eşekler dünyasında böyle insanlık suçları duymadın!”
Ama insanlar, yaratılışlarının hikmetini bilmiyorlar ve buna göre hareket etmiyorlar? Bu yüzden oğlum, eşek aklını kullanmanı istiyorum ve başımı ve annenin başını yüksek tutmanı istiyorum. Sen “Eşek oğlu eşek olarak kal.”
“Oğlum, bırak ne derlerse desinler. Bizim için gurur kaynağı olan şey; ” yalan söylemememiz, öldürmememiz, çalmamamız, dedikodu yapmamamız, küfretmememiz ve yaralı ve ölüler arasında sevinçle dans etmememizdir.”
Bu sözler oğul eşeği etkiledi ve arpayı yemeye başladı ve şöyle dedi: “Evet baba, senin gibi kalacağım. Eşek oğlu eşek olmaktan gurur duyacağım ve toprak olacağım, insan ve taşların yakıt olduğu cehenneme girmeyeceğim.”

Sonuç:
Bu hikaye, eşeklerin insanlara bir ders vermesi gibi. İnsanlar, eşekleri aşağılamak için kullanıyorlar, ama aslında eşekler, insanlardan daha dürüst ve ahlaklı olabilirler. Hikayedeki baba eşek, oğluna insanların kötü davranışlarını anlatırken, aslında insanlara bir ayna tutuyor.
“Eşek oğlu eşek” ifadesi, burada ironik bir şekilde kullanılıyor. Eşekler, insanların kötü davranışlarına karşı bir örnek olarak gösteriliyor. Hikayenin sonunda, oğul eşek, “Eşek oğlu eşek olmaktan gurur duyacağım” diyerek, eşeklerin dürüstlüğünü ve ahlakını savunuyor.

Akleden temiz akıl sahiplerine selam olsun…!!!